Atusseun tshetshi tshishpeuatakanitau katauet kie ka aiashit, ne mashinaitsheutshuap ushkuishtamᵘ tshetshi tshishpeuatat kie tshetshi kuishkᵘ tutuaninit kie uauitshiat tan tshe ishi uauitshishinit nenu ka atauatshetau, kie mak ka iuiashinit takapitshenikinua katusseutshitapatakan kie tshishikuet ka pimipan katshitapatakanit ( a mamushtanikau anite ut e pimutakan aimun.
Mashinaitsheutshuap neunu mekuat takueitsheun tshe ui ishi pimutanut tshetshi akua tutuaninit ka apitshitatau takapitshenikinu tan ua ishinakuninit mak nenua ka atautshetau kie mak ka iuiashit. Ne neu takueitsheuna nenu (tshika ui nashamuat anitshenat takapitsh ka atauatshetau), kie mak ka iuiashinit takapitshenikinua (katusseutshitapatakan kie tshishikuet ka pimipan) katshitapatakanit (takueitsheuna e pissishuaninit kie mak kie shunianu kanatuenimanit) ka iuiashit katshitapatakanit, kie ka nukutakanit kie takapitshenikan (Takueitsheuna ka iuiashit kie mak katauatshetau ke nukutakanit ) [kamamushtanikau takueitsheuna]. Mashinaitsheutshuap ka mamishetshiminanut anite ka tshitapatakan kie ka tshitapatakan inc. (CPRST) takuiematamuet kie apitshitauat tshetshi uauatinikau nenu ka mamishitsheminit.
Ne takueitsheuna ute Canada auenitshenat tshetshi eka shassikut amitshuepatanikau tshimashinaikanimuau ne peikuau peikupishimua ka tshishikashunanut, kie tshetshi minu nishtutatshishuiekᵘ tshekuan ne e issishuemikuet ne nishtitatun,kie e mishkutunakanit ne ka iuiashut kie atauatshet atusseunu. ka atauatshetau, kie mak ka iuiashinit takapitshenikinua katusseutshitapatakan kie eka ka utatishiuninet kie katshitapatakanit. Mukᵘ, uanuau ne ka tshi ashtanakau anite ait kie mitshetuit kie tatipan ,ne takueitsheuna e tshishpeuatakuet ne ka apitshitat nenu atusseunu kassinu tatipan ishinakuen ne atusseuna mak ka iuiashinit takapitshenikinua katusseutshitapatakan kie tshishikuet ka pimipan katshitapatakanit a mamushtanikau anite ut e pimutakan aimun at ute Canada auenitshenat ait ishi aiatau. Apu mukᵘ tshiam unishimikuet nenu anitshenat ka iashit kie mak ka iuiashitau , iat nenu anitshenat mak ka iuiashinit takapitshenikinua katusseutshitapatakan kie tshishikuet ka pimipan katshitapatakanit animitshenitakunu kie CPRST.
Ute e tanut kaueueshtakaniss, ne mashinaitsheutshuap nanatuapatamᵘ tan tshe tutak tshetshi tshikanakutat atusseunu kie tshetshi nishtutakuninit e mamushtat nenu takueitsheuna (takueitsheuna tshetshi tshishpeuatakuet ka iashit) e tshunikau nenu e ishi mishkutunikanit kie e ishi utshitshipaninit. Ute kaueuashtakaniss,mashinaitsheutshuap tshika tshikanakutau e pimipinianit auenu nete Gatineau (uapishtekueiau-assit) nemenu 30 takuatshi-pishimᵘ 2026.
Tshetshu uauitshianit e mashinaikanishtatau umashinaikanuaua, ne mashinaitsheutshuap ashtau takueitsheu-mashinaikanu tshetshi uauitshianit ka iashit anite peikᵘ ka akuetushtakan. Ne mashinaikan tshetshi tshissinuapatakan kie tshetshi anite ashpitshishimuatshanut e imuatakanit. Ne nish ka itashtet ka akuetushtakan ute mashinaikan kassinu kukuetshitshemuna. Aimun tan tshetshi ishi mashinatautshishuiekᵘ ui ituteiekᵘ tshetshi natshi uitamekᵘ tan e itenitamekᵘ kie mak ui pitshitinimekᵘ mashinaikan e mashinataimekᵘ e itenitamekᵘ anit katusseutshitapatakan Conversations CRTC anite takut ui tshissenitamek « Tshekuan takut tshi tshissenitamek tshetshi mashinatautshishiek ute ».
Ne takut tshetshi tshissenitamek ute takun kie anitshenat eka kaimit kie ka kapetakau (LSQ) takun kie e akanishau-ashu-uitakan (ASL) anite katusseutshitapatakan. Ne mashinaitsheutshuap tshika utinamᵘ e akunitshanunit kie eka ka petakau kie eka kaimit utaimunuau.
Takun ne shash ka naneshkueikan mashinaikan ne shash ka kukuetshiminanut : anishinaabemowin (ojibwé anite nitamit mak mamit), Eyoutch (paskwâwinîmowin), dëne sųłıné (chipewyan), innu-aimun (innu), michif, micmac (mi’kmawi’simk) et qikiqtaaluk nigiani (inuktitut anite tshiuetin). Kie ka shapenitakau tshetshi pitshitinimuet e itenitakau nenu aimuna e ishi takunikau.